कर्जमाफी पूल बँक खाते: नमस्कार शेतकरी मित्रांनो, २०१७ मध्ये जाहीर झालेल्या छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजनेत पात्र ठरूनही अनेक शेतकऱ्यांना अजून लाभ मिळालेला नाही. हा लाभ आता शेतकऱ्यांपर्यंत कसा पोहोचणार, याची व्यवस्था सहकार विभागाने २ नोव्हेंबर २०२६ च्या नव्या शासन निर्णयाने (GR) ठरवली आहे. त्यासाठी स्टेट बँक ऑफ इंडिया, मुख्य शाखा, पुणे येथे एक खास Pool Bank Account उघडायला मान्यता दिली आहे आणि कर्जमाफीची रक्कम थेट शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यात जमा करणे बंधनकारक केले आहे. हा GR नेमके काय सांगतो, पैसे कसे येणार आणि कोणत्या अटी आहेत, ही संपूर्ण माहिती सोप्या भाषेत खाली दिली आहे. लेख शेवटपर्यंत नक्की वाचा.

Table of Contents
कर्जमाफी पूल बँक खाते GR थोडक्यात
| विभाग | सहकार विभाग, महाराष्ट्र शासन |
| GR क्रमांक | जिमस-०७२६/प्र.क्र.१४३/२-स |
| दिनांक | ०२ नोव्हेंबर २०२६ |
| संकेतांक | 202611021602007347 |
| विषय | छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजना, २०१७ अंतर्गत पात्र लाभार्थी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यावर थेट लाभ हस्तांतरणासाठी स्टेट बँक ऑफ इंडिया, मुख्य शाखा, पुणे येथे Pool Bank Account सुरु करण्यास मान्यता |
| खाते कोणाच्या नावाने | सहकार आयुक्त व निबंधक, पुणे |
| लाभार्थी | छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजना, २०१७ मधील पात्र पण लाभ बाकी असलेले शेतकरी |
| कोणते लाभ | कर्जमाफी, एकवेळ समझोता (OTS) व प्रोत्साहनपर लाभ |
हे पण वाचा: Karjmafi Nidhi GR 2026: कर्जमाफी 4000 कोटी निधी वितरित, पात्र कर्जखात्यांना थेट लाभ
समस्या काय होती?
छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजना २८ जून २०१७ च्या शासन निर्णयाने जाहीर झाली होती. या योजनेत कर्जमाफी, एकवेळ समझोता (OTS) आणि प्रोत्साहनपर लाभ असे तीन घटक आहेत. GR मध्येच स्पष्ट म्हटले आहे की, या योजनेत पात्र असलेल्या शेतकऱ्यांना योजनेचा लाभ देणे अजून बाकी आहे. हा लाभ नेमका कोणत्या मार्गाने आणि सुरक्षितपणे शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवायचा, यासाठी एका स्वतंत्र बँक खात्याची गरज होती.
सरकारने काय उपाय केला? (GR चा निर्णय)
सहकार आयुक्त व निबंधक, सहकारी संस्था, पुणे यांनी ११ ऑगस्ट २०२६ च्या पत्राने शासनाकडे प्रस्ताव पाठवला होता. त्यानुसार शासनाने पुढील निर्णय घेतला आहे:
हे पण वाचा: Pik Karj: प्रोत्साहनपर 50 हजार रुपये अनुदान खात्यात जमा !! कोणते शेतकरी पात्र??
- सहकार आयुक्त व निबंधक, पुणे यांच्या नावाने स्टेट बँक ऑफ इंडिया, मुख्य शाखा, पुणे येथे Pool Bank Account उघडायला मान्यता.
- योजनेची अंमलबजावणी महाआयटी (MahaIT) या संस्थेमार्फत ऑनलाईन संगणकीय प्रणालीद्वारे होत आहे.
- या प्रणालीत शेतकऱ्यांच्या आधार क्रमांकावर आधारित संगणकीय प्रक्रिया करून पात्र शेतकऱ्यांची निवड होणार आहे.
- महाआयटीमार्फत पात्र शेतकऱ्यांच्या थेट बँक खात्यात ऑनलाईन पद्धतीने DBT (डीबीटी) द्वारे लाभाची रक्कम हस्तांतरित होणार आहे.
हे पण वाचा: महात्मा ज्योतिराव फुले कर्जमाफी योजना यादी – संपूर्ण माहिती
Pool Bank Account साठी GR मधील ११ अटी
हे खाते फक्त कर्जमाफीच्या कामासाठीच वापरले जावे म्हणून GR मध्ये कडक अटी घातल्या आहेत:
- कर्जमाफी, एकवेळ समझोता (OTS) व प्रोत्साहनपर लाभाची रक्कम Pool Bank Account द्वारे थेट शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यामध्ये जमा करणे बंधनकारक असेल.
- शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यात जमा होणारा निधी Pool Bank Account मध्ये २४ तासांपेक्षा जास्त काळ पडून राहणार नाही, याची काळजी सहकार आयुक्त व निबंधक, पुणे आणि बँकेने घ्यावी.
- हे खाते ज्या ठराविक कामासाठी उघडले आहे, त्याच कामासाठी वापरावे. कोणत्याही परिस्थितीत इतर कामासाठी वापरू नये.
- या खात्याची रोख वही (cash book) अद्ययावत ठेवणे अनिवार्य.
- खात्यातील शिल्लक रक्कम व त्यावरील व्याज शासन खाती भरणे आवश्यक असल्यास लागू नियमांनुसार कार्यवाही करणे अनिवार्य.
- खात्यातील व्यवहारांचा मासिक ताळमेळ आणि लेखा परीक्षण (ऑडिट) अनिवार्य.
- खात्यात दीर्घकाळ निधी विनावापर पडून राहणार नाही याची दक्षता घ्यावी.
- काम संपल्यानंतर हे बँक खाते तात्काळ बंद करणे आवश्यक.
- महाराष्ट्र कोषागार नियम, १९६८ मधील नियम (३), (८), (१३) व (१५) तसेच मुंबई वित्तीय नियम, १९५९ मधील नियम ७ यांचे काटेकोर पालन.
- वित्त विभागाच्या ३ ऑक्टोबर २०२३ व २५ जून २०२४ च्या शासन निर्णयांतील मार्गदर्शक सूचनांचे काटेकोर पालन.
- वित्तीय औचित्याची सूत्रे आणि वित्तीय शिस्तीचे काटेकोर पालन.
हे पण वाचा: Kisan Credit Card Yojana In Marathi: KCC पीक कर्ज योजना माहिती
हा GR वित्त विभागाने १ सप्टेंबर २०२६ (अनौपचारिक संदर्भ क्र. ५२०/२०२६/व्यय-२) व २९ सप्टेंबर २०२६ (अनौपचारिक संदर्भ क्र. २६६/२०२६/कोषा प्रशा-५) रोजी दिलेल्या सहमतीनुसार काढण्यात आला आहे.
हे पण वाचा: अतिवृष्टी बाधित शेतकऱ्यांना मदत GR – तुमचा जिल्हा आहे का?
शेतकऱ्यांनी काय लक्षात ठेवावे?
- हा GR पैसे पोहोचवण्याची व्यवस्था ठरवतो. किती शेतकऱ्यांना, किती रक्कम आणि नेमकी कोणत्या तारखेला मिळणार, हे या GR मध्ये दिलेले नाही.
- लाभाची रक्कम Pool Bank Account मधून थेट शेतकऱ्याच्या कर्जखात्यात जमा होणार आहे.
- पात्र शेतकऱ्यांची निवड आधार क्रमांकावर आधारित संगणकीय प्रक्रियेतून होणार आहे.
- या GR मध्ये शेतकऱ्यांनी नवा अर्ज करावा, असे कुठेही सांगितलेले नाही.
अधिक माहिती (स्रोत: लोकमत, ३० ऑक्टोबर २०२६): या योजनेतील पात्र पण लाभ न मिळालेल्या सुमारे १ लाख १५ हजार खातेदारांना लाभ मिळणार असून, शासनाने पडताळणीसाठी याद्या जिल्हा बँकांना पाठवल्या आहेत, असे लोकमतने दिले आहे. (स्रोत: सकाळ, १ ऑगस्ट २०२६) पावसाळी अधिवेशनात यासाठी ५०० कोटी रुपयांची तरतूद केल्याचे सकाळने दिले आहे. हे आकडे या GR मध्ये नाहीत.
हे पण वाचा: गाव नमुना ७/१२ ऑनलाईन कसा पाहायचा?
GR PDF डाउनलोड
- शासन निर्णय PDF: येथे क्लिक करा (gr.maharashtra.gov.in)
- अधिकृत शासन निर्णय संकेतस्थळ: gr.maharashtra.gov.in
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न १: हा GR कोणत्या योजनेसाठी आहे?
उत्तर: छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजना, २०१७ साठी. यात कर्जमाफी, एकवेळ समझोता (OTS) व प्रोत्साहनपर लाभ येतात.
हे पण वाचा: पिक कर्ज योजना online अर्ज 2026 l online crop loan application
प्रश्न २: Pool Bank Account कुठे उघडले जाणार?
उत्तर: सहकार आयुक्त व निबंधक, पुणे यांच्या नावाने स्टेट बँक ऑफ इंडिया, मुख्य शाखा, पुणे येथे.
प्रश्न ३: पैसे कुठे जमा होणार?
उत्तर: Pool Bank Account द्वारे थेट पात्र शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यात. निधी पूल खात्यात २४ तासांपेक्षा जास्त राहणार नाही, याची काळजी घ्यायची आहे.
हे पण वाचा: नागरी सहकारी बँकांना एकरकमी कर्ज परतफेड योजना 2026 लागू महाराष्ट्र शासन GR
प्रश्न ४: पात्र शेतकरी कसे निवडले जाणार?
उत्तर: महाआयटीच्या ऑनलाईन प्रणालीत आधार क्रमांकावर आधारित संगणकीय प्रक्रिया करून.
प्रश्न ५: GR कधी निघाला आणि त्याचा संकेतांक काय?
उत्तर: २ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सहकार विभागाने; संकेतांक 202611021602007347.
हे पण वाचा: SBI Loan Information In Marathi | स्टेट बँक ऑफ इंडिया कर्ज योजना मराठी
निष्कर्ष
२०१७ च्या कर्जमाफीत पात्र असूनही लाभाची वाट पाहणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी हा GR महत्त्वाचा टप्पा आहे. आता पैसे ठराविक Pool Bank Account मधून थेट कर्जखात्यात जाणार असल्याने व्यवहार पारदर्शक राहणार आहे. ही माहिती तुमच्या गावातील शेतकरी मित्रांना, व्हॉट्सॲप ग्रुपवर नक्की शेअर करा आणि अशाच ताज्या शासन निर्णयांसाठी कृषी दवंडी ला भेट देत रहा.
