केशरी रेशन कार्ड शेतकरी DBT: नमस्कार मित्रांनो, मराठवाडा आणि विदर्भातील केशरी रेशन कार्ड असलेल्या शेतकरी कुटुंबांसाठी एक महत्त्वाचा शासन निर्णय (GR) आला आहे. या कुटुंबांना रेशन दुकानातून धान्याऐवजी दर महिन्याला प्रत्येक सदस्यामागे ₹170 रोख रक्कम बँक खात्यात दिली जाते. आता हीच रक्कम महाडीबीटी 2.0 (MahaDBT 2.0) या शासनाच्या एकात्मिक पोर्टलवरून थेट आधार संलग्न बँक खात्यात जमा होणार आहे. पैसे कोणाच्या खात्यात येणार, कोणती अट बंधनकारक आहे आणि कोणत्या 14 जिल्ह्यांना हा लाभ आहे, याची संपूर्ण माहिती या लेखात दिली आहे. लेख शेवटपर्यंत नक्की वाचा.

Table of Contents
केशरी रेशन कार्ड शेतकरी DBT GR थोडक्यात
| विभाग | अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षण विभाग, महाराष्ट्र शासन |
| GR क्रमांक | अधापु-२०२५/प्र.क्र.११/नापु-२२ |
| दिनांक | ३० ऑक्टोबर २०२६ |
| संकेतांक | २०२६१०३०१६३१४००९०६ |
| विषय | 14 शेतकरी आत्महत्याग्रस्त जिल्ह्यांतील एपीएल (केशरी) शिधापत्रिकाधारक शेतकऱ्यांना थेट रोख रक्कम हस्तांतरण (DBT) योजना महाडीबीटी 2.0 पोर्टलद्वारे राबविण्याबाबत सुधारित प्रमाणभूत कार्यप्रणाली (SOP) |
| लाभार्थी | राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा अधिनियम, 2013 मध्ये समाविष्ट न झालेले एपीएल (केशरी) शिधापत्रिकाधारक शेतकरी लाभार्थी |
| लाभ | प्रति माह प्रति लाभार्थी ₹170 रोख रक्कम (धान्याऐवजी) |
| लाभ वितरण | महाडीबीटी 2.0 मार्फत आधार संलग्न खात्यात, माहे एप्रिल 2026 पासून |
अडचण काय होती आणि GR ने काय उपाय केला?
दिनांक 28 फेब्रुवारी 2023 च्या शासन निर्णयानुसार या 14 जिल्ह्यांतील केशरी कार्डधारक शेतकऱ्यांना जानेवारी 2023 पासून धान्याऐवजी प्रति माह प्रति लाभार्थी ₹150 रोख देण्याचा निर्णय झाला होता. त्यानंतर 20 जून 2024 च्या शासन परिपत्रकानुसार एप्रिल 2024 पासून ही रक्कम वाढवून ₹170 करण्यात आली.
हे पण वाचा: MahaDBT farmer Registration 2026 | महाडीबीटी पोर्टल रजिस्ट्रेशन
दिनांक 22 व 23 जानेवारी 2025 रोजी विभागाच्या सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या आढावा बैठकीत ही योजना महाआयटीमार्फत DBT करावी, असा निर्णय झाला. प्रक्रिया अधिक पारदर्शक, गतिमान, त्रुटीरहित आणि एकात्मिक व्हावी म्हणून योजनेची शासन प्रक्रिया पुनर्रचना (GPR) करून ती महाडीबीटी 2.0 वर आणण्याचा निर्णय या GR ने घेतला आहे.
लोकमतच्या 31 ऑक्टोबर 2026 च्या बातमीनुसार, आधी ही रक्कम जिल्हा पुरवठा अधिकारी कार्यालयाच्या खात्यात जमा होऊन तिथून शेतकऱ्यांना जायची आणि त्यात विलंब होत असल्याच्या तक्रारी होत्या. (ही माहिती GR मध्ये नाही, लोकमतच्या बातमीतील आहे.)
हे पण वाचा: महाराष्ट्र शिधापत्रिका यादी | mahafood.gov.in Online Application
हा लाभ कोणत्या 14 जिल्ह्यांना?
| विभाग | जिल्हे |
|---|---|
| छत्रपती संभाजीनगर विभाग (8) | छत्रपती संभाजीनगर, जालना, नांदेड, बीड, धाराशिव, परभणी, लातूर, हिंगोली |
| अमरावती विभाग (5) | अमरावती, वाशिम, अकोला, बुलढाणा, यवतमाळ |
| नागपूर विभाग (1) | वर्धा |
| एकूण | 14 जिल्हे |
GR मधील मुख्य निर्णय
- केशरी शिधापत्रिकाधारक शेतकरी लाभार्थ्यांना प्रति माह प्रति लाभार्थी ₹170 रोख हस्तांतरणाची योजना महाडीबीटी 2.0 (https://mahadbt2.maharashtra.gov.in) वर समाविष्ट (onboard) करण्यास मान्यता.
- दरवर्षी किमान आधारभूत किमतीत (MSP) होणाऱ्या वाढीनुसार, केंद्राच्या Cash Transfer of Food Subsidy Rules, 2015 नुसार, सुधारित वाढीव रक्कम (पुढील दशकाच्या पूर्णांकात) थेट हस्तांतरित करण्यास मान्यता.
- योजनेचा लाभ महाडीबीटी 2.0 मार्फत आधार संलग्न खात्यात माहे एप्रिल 2026 पासून वितरित करावा.
- योजनेसाठी पात्र ठरणाऱ्या नवीन शिधापत्रिकाधारकांना RCMS प्रणालीवर नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतरच्या पुढील महिन्यापासून DBT लाभ मिळेल.
पैसे कोणाच्या खात्यात जमा होणार?
- रक्कम महिला कुटुंबप्रमुखाच्या आधार संलग्न बँक खात्यात जमा होईल.
- महिला कुटुंबप्रमुख नसल्यास किंवा तिचे खाते आधार संलग्न नसल्यास, कुटुंबातील वरिष्ठ पुरुषाच्या किंवा अन्य सदस्याच्या आधार संलग्न खात्यात अनुदान जमा होईल.
हे पण वाचा: Karjmafi Nidhi GR 2026: कर्जमाफी 4000 कोटी निधी वितरित, पात्र कर्जखात्यांना थेट लाभ
लाभार्थ्यांनी लक्षात ठेवायच्या अटी
- शिधापत्रिकेवर नोंद असलेल्या सर्व सदस्यांचे आधार क्रमांक शिधापत्रिका व्यवस्थापन प्रणालीशी (RCMS) जोडणे बंधनकारक आहे.
- शिधापत्रिकेवरील प्रत्येक लाभार्थ्याची e-KYC पूर्ण करणे बंधनकारक आहे.
- कुटुंबातील एखाद्या सदस्याकडे आधार क्रमांक नसल्यास, आधार कार्ड काढण्याबाबत संबंधित तहसीलदार कार्यालयाकडून मार्गदर्शन केले जाईल.
हे पण वाचा: अतिवृष्टी बाधित शेतकऱ्यांना मदत GR: ₹264 कोटी मंजूर, तुमचा जिल्हा आहे का?
महाडीबीटी 2.0 वर पैसे कसे जमा होणार? (SOP)
GR नुसार लाभार्थ्यांना वेगळा अर्ज करण्याचा उल्लेख नाही. विभागाकडे RCMS वर असलेली पात्र शिधापत्रिकाधारकांची माहिती महाराष्ट्र माहिती तंत्रज्ञान महामंडळाला दिली जाईल आणि महासारथी प्रणालीमार्फत ती महाडीबीटी 2.0 वर आपोआप उपलब्ध होईल. त्यानंतर अधिकारी पुढीलप्रमाणे काम करतील:
| स्तर | अधिकारी काय करणार |
|---|---|
| तालुका स्तरावरील सक्षम अधिकारी | वित्तीय वर्ष, महिना, रास्तभाव दुकान (FPS) निहाय RCMS डेटा तपासणे; आधार संलग्न बँक खाते असलेल्या पात्र सदस्याची (महिला कुटुंबप्रमुखाला प्राधान्य) निवड करून अर्ज जिल्ह्याकडे पाठवणे. |
| जिल्हास्तरीय सक्षम अधिकारी (DSO) | अर्जांची छाननी; एकत्रित मंजुरी (Bulk Approval) किंवा त्रुटी असल्यास कारणासह नामंजूर (Reject). |
| राज्य नोडल अधिकारी (SNO) | मंजूर लाभार्थी व अनुज्ञेय निधी तपासून “Allocate Beneficiaries” आणि Request for Transfer (RFT) तयार करणे. |
| आहरण व संवितरण अधिकारी (DDO) | RFT वर डिजिटल स्वाक्षरी, XML फाईल तयार करून पेमेंट ट्रिगर. त्यानंतर प्रति महिना प्रति सदस्य ₹170 थेट आधार संलग्न खात्यात जमा. |
या योजनेसाठी लेखाधिकारी, नागरी पुरवठा, वित्तीय सल्लागार व उपसचिव कार्यालय, मुंबई यांना आहरण व संवितरण अधिकारी (DDO) म्हणून, तर वित्तीय सल्लागार व उपसचिव, अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षण विभाग यांना नियंत्रक अधिकारी तसेच राज्यस्तरीय नोडल अधिकारी (SNO) म्हणून घोषित केले आहे. खर्च लेखाशीर्ष 2408 (2408 0888) मधील मंजूर तरतुदीतून भागवला जाईल.
हे पण वाचा: शेतकरी प्रमाणपत्र: Online/Offline अर्ज, कागदपत्रे, फायदे
GR PDF डाउनलोड
- शासन निर्णय PDF (संकेतांक 202610301631400906): येथे क्लिक करून GR डाउनलोड करा
- अधिकृत संकेतस्थळ: gr.maharashtra.gov.in
- महाडीबीटी 2.0 पोर्टल (GR मध्ये दिलेला पत्ता): mahadbt2.maharashtra.gov.in
- योजनेची अधिकृत माहिती: mahafood.gov.in – APL Farmer
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. केशरी रेशन कार्ड शेतकऱ्यांना दरमहा किती पैसे मिळतात?
GR नुसार प्रति माह प्रति लाभार्थी ₹170 रोख रक्कम धान्याऐवजी दिली जाते.
हे पण वाचा: 540 कोटी मंजूर संजय गांधी निराधार अनुदान योजना शासन निर्णय GR 2026
2. हा लाभ कोणत्या जिल्ह्यांना आहे?
छत्रपती संभाजीनगर, जालना, नांदेड, बीड, धाराशिव, परभणी, लातूर, हिंगोली, अमरावती, वाशिम, अकोला, बुलढाणा, यवतमाळ व वर्धा या 14 जिल्ह्यांतील, राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा अधिनियम 2013 मध्ये समाविष्ट न झालेल्या केशरी कार्डधारक शेतकऱ्यांना.
3. पैसे कोणाच्या खात्यात येतील?
महिला कुटुंबप्रमुखाच्या आधार संलग्न बँक खात्यात. ती नसल्यास किंवा खाते आधार संलग्न नसल्यास वरिष्ठ पुरुष किंवा अन्य सदस्याच्या आधार संलग्न खात्यात.
हे पण वाचा: Mahadbt Farmer Scheme List | महाडीबीटी पोर्टल शेतकरी योजना 2026
4. महाडीबीटी 2.0 मार्फत लाभ कधीपासून?
GR नुसार माहे एप्रिल 2026 पासून लाभ महाडीबीटी 2.0 मार्फत वितरित करावा. पहिली रक्कम कोणत्या तारखेला जमा होईल, याची तारीख GR मध्ये दिलेली नाही.
5. लाभासाठी काय बंधनकारक आहे?
शिधापत्रिकेवरील सर्व सदस्यांचा आधार RCMS शी जोडलेला असणे आणि प्रत्येक लाभार्थ्याची e-KYC पूर्ण असणे बंधनकारक आहे.
हे पण वाचा: रोजगार हमी योजना महाराष्ट्र 2026: यादी, Online नोंदणी, कागदपत्रे माहिती
निष्कर्ष
मित्रांनो, केशरी रेशन कार्डवरील ₹170 ची रक्कम आता महाडीबीटी 2.0 मार्फत थेट खात्यात जाणार आहे. आपल्या कुटुंबातील सर्व सदस्यांचा आधार रेशन कार्डशी जोडलेला आहे का आणि सर्वांची e-KYC झाली आहे का, हे एकदा नक्की तपासा. ही माहिती आपल्या गावातील केशरी कार्डधारक शेतकरी बांधवांपर्यंत पोहोचवा आणि अशाच नवीन GR च्या माहितीसाठी कृषी दवंडी ला भेट देत राहा.
