गाळपेरा जमीन चारा लागवड GR 2026: नमस्कार शेतकरी मित्रांनो, यंदा पाऊस कमी झाल्यामुळे अनेक तालुक्यांत दुष्काळ पडला आहे. जनावरांना चारा कुठून आणायचा, हा मोठा प्रश्न शेतकरी आणि पशुपालकांसमोर उभा आहे. हाच प्रश्न सोडवण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या जलसंपदा विभागाने 02 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवीन शासन निर्णय (GR) काढला आहे. या GR नुसार धरणातील गाळपेरा जमीन आता फक्त चारा लागवडीसाठी शेतकरी व पशुपालकांना मिळणार आहे.
हा निर्णय नेमका काय आहे, जमीन कोणाला मिळणार आणि निवड कोण करणार, हे सगळं आपण सोप्या भाषेत पाहू.
Table of Contents
गाळपेरा जमीन चारा लागवड GR थोडक्यात
| विभाग | जलसंपदा विभाग, महाराष्ट्र शासन |
| GR क्रमांक | संकीर्ण-2026/प्र.क्र.467/सिं.व्य. (महसूल) |
| GR दिनांक | 02 नोव्हेंबर 2026 |
| संकेतांक | 202611021728132827 |
| कोणाला लाभ | शेतकरी व पशुपालक |
| जमीन कशासाठी | फक्त चारा पिकांच्या लागवडीसाठी |
हा निर्णय का घ्यावा लागला?
अल-निनोच्या परिणामामुळे राज्यात पाऊस कमी पडला. त्यामुळे शासनाने 25 सप्टेंबर 2026 आणि 14 ऑक्टोबर 2026 च्या निर्णयांनुसार राज्यातील एकूण 305 तालुके दुष्काळी जाहीर केले आहेत. या तालुक्यांसाठी शासनाने वेगवेगळ्या सवलती आणि उपाययोजना लागू केल्या आहेत. त्यातली एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे जनावरांना चारा मिळेल अशी व्यवस्था करणे.
धरणं आणि तलावांमध्ये पाणी कमी आहे, त्यामुळे ते जपून वापरावं लागणार आहे. दुष्काळ निवारणासाठी नेमलेल्या मंत्रिमंडळ उपसमितीने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी दिलेल्या सूचनेनुसार हा निर्णय घेण्यात आला.
हे पण वाचा: Kadba Kutti Machine Subsidy Maharashtra: 100% अनुदान, करा ऑनलाईन अर्ज
गाळपेरा जमीन म्हणजे काय? सोप्या भाषेत
धरणात पाणी भरलेलं असताना जी जमीन पाण्याखाली (बुडीत क्षेत्रात) असते, ती ऊन लागून पाणी आटल्यावर मोकळी होते. यालाच गाळपेरा जमीन म्हणतात. GR मध्ये सांगितलं आहे की या जमिनीत ओलावा असतो आणि गरज पडल्यास धरणातून पाणी देण्याची सोय होऊ शकते. त्यामुळे अशा जमिनीवर मोठ्या प्रमाणात चारा पिके घेऊन चारा तयार करणे शक्य आहे.
GR मधील महत्त्वाचे मुद्दे
- जलसंपदा विभागाच्या मोठ्या, मध्यम आणि लघु प्रकल्पांच्या धरणातील गाळपेरा जमीन यासाठी दिली जाणार.
- ही जमीन फक्त चारा पिकांसाठीच मिळणार. दुसरं कोणतंही पीक घेता येणार नाही.
- जमिनीचं वाटप महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम नियमपुस्तिका, 1978 च्या परिशिष्ट 17 मधील गाळपेरा जमीन वाटपाच्या पद्धतीनेच होणार.
- जलसंपदा विभागाच्या सर्व महामंडळांना पशुसंवर्धन विभागाला मदत करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.
हे पण वाचा: शेळी पालन ऑनलाईन अर्ज: महाराष्ट्र पशुपालन अनुदान शेळी पालन कर्ज योजना
जमीन कोणाला द्यायची, हे कोण ठरवणार?
गाळपेरा जमिनीवर चारा तयार करून चाराटंचाई दूर करण्यासाठी लाभार्थी निवड, समन्वय आणि देखरेख जिल्हा स्तरावरील समिती करणार आहे. पशुसंवर्धन विभागाच्या 21 सप्टेंबर 2023 च्या निर्णयानुसार ही समिती अशी आहे:
| अ.क्र. | अधिकारी | समितीत भूमिका |
|---|---|---|
| 1 | जिल्हाधिकारी | अध्यक्ष |
| 2 | जिल्हा अधीक्षक कृषि अधिकारी | सदस्य |
| 3 | अधीक्षक अभियंता (सिंचन) | सदस्य |
| 4 | कार्यकारी अभियंता, मृद व जलसंधारण | सदस्य |
| 5 | जिल्हा पशुसंवर्धन अधिकारी | सदस्य |
| 6 | जिल्हा पशुसंवर्धन उप आयुक्त | सदस्य सचिव |
म्हणजेच, तुमच्या जिल्ह्यात ही जमीन कशी आणि कोणाला मिळणार, याचा निर्णय ही समिती घेईल. समितीचे सदस्य सचिव जिल्हा पशुसंवर्धन उप आयुक्त आहेत.
हे पण वाचा: 7/12 Online Maharashtra: ऑनलाइन सातबारा व 8-अ पाहणे
गाळपेरा जमीन चारा लागवड GR PDF
पूर्ण शासन निर्णय वाचण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
👉 गाळपेरा जमीन चारा लागवड GR PDF येथे पहा
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न 1: गाळपेरा जमीन चारा लागवडीचा GR कधी आला?
उत्तर: जलसंपदा विभागाने हा GR 02 नोव्हेंबर 2026 रोजी काढला.
प्रश्न 2: गाळपेरा जमिनीवर कोणतं पीक घेता येईल?
उत्तर: फक्त चारा पिकं. दुसरं पीक घेता येणार नाही.
प्रश्न 3: लाभार्थी निवड कोण करणार?
उत्तर: जिल्हाधिकारी अध्यक्ष असलेली जिल्हा स्तरावरील समिती.
प्रश्न 4: राज्यात किती तालुके दुष्काळी जाहीर झाले आहेत?
उत्तर: एकूण 305 तालुके.
शेतकरी मित्रांनो, ही माहिती तुमच्या गावातील शेतकरी आणि पशुपालकांपर्यंत नक्की पोहोचवा. अशाच नवीन GR आणि योजनांच्या माहितीसाठी कृषी दवंडी ला रोज भेट द्या.